3) SEMÎ’

3
3) SEMÎ’   Yüce Allah'ýn iþitmesi, duymasý demektir. O bu sýfatla ezelde muttasýftýr. O, her çeþit, her kuvvette ve zayýflýktaki sesleri iþitir, duyar. Ýþitilmek þanýndan olan her þeyi iþitir. Allahu Teâlâ'nýn iþitip duymasý, kullarýn iþitmesi gibi, bir takým kayýt ve þartlara, vasýtalara ve organlara baðlý deðildir. O, iþitilmek þanýndan olan her þeyi, en gizli ve pek hafif sesleri, fýsýltýlarý bile duyar. Özellikle kullarýnýn duâlarýný, zikirlerini, gizli ve aþikar niyazlarýyla yalvarýþlarýný iþitir, kabul eder ve mükâfatlandýrýr. Bu sýfatla ilgili pek çok âyet vardýr, ekserisi görmek sýfatýyla beraber yer almaktadýr. Meselâ; Nisâ suresi 134. âyet meâlen þöyle nihayet bulur: "...Allah iþitir ve görür." [1] Allah’ýn her þeyi iþtmesidir. Allah kulaða ihtiyaç duymadan herþeyi iþitir. O’nun duymayacaðý hiç bir ses, hiç bir fýsýltý yoktur. Ýnsanlarýn duyamadýklarý, ama gerçekte var olan tüm sesleri duyar.  Ýster gizlensin ister açýkça söylensin, gizliyi, fýsýltýyý bile iþiten anlamýna gelen es-Semi' ismi âyet-i kerimelerde tek baþýna bulunmayýp Sebe': 34/50; Duhân: 44/6; Hucurât: 49/1; Ýsrâ: 17/1 âyetlerinde görüldüðü gibi daha çok Karîb, Basîr ve Alîm isimleriyle birlikte getirilmiþtir. Semi', bazen duâlarýn kabulü mânâsýna "Semiu'd-duâ’" (duâyý tam anlamýyla duyan, iþiten) anlamýna gelir. Meselâ; Ýbrâhim: 14/39 ve Âl-i Ýmrân: 3/38. âyetlerde Hz. Ýbrahim ve Hz. Zekeriyya peygamberlerin duâalarýnda gördüðümüz "duâlarý çok iþiten, yani çok kabul eden" mânâsýndaki "semiu'd-duâ’" bunu göstermektedir.[2]
Semi', Cenab-ý Allah'ýn sýfat-ý subütiye veya sýfat-ý meani ve sýfat-ý zâtiyye de denen sýfatlarýndan biri olup, O'nun zâtýnýn gereði, ezelden muttasýf olduðu ve O'ndan hiç ayrýlmayacak olan sýfatlarýndandýr. Bu sýfat, ezelî ve ebedî olarak Allah ile kaim, nasslarla sabit, ancak O'nun ne ayný ne de gayrý diye kabul edilen hakiki sýfatlarýndan olup; selbi sýfatlar, yani, Allah'ta bir eksikliðin bulunmadýðýný ifade eden sýfatlar gibi O'nu noksanlýklardan tenzih eden itibâri bir mefhum deðildir.[3]
Semi' sýfatýnýn ifade ettiði Cenab-ý Allah'ýn iþitmesi, O'nun yarattýklarýnda olduðu gibi iþitmek için bir organý, yani kulaðý veya onun kýsýmlarýndan birini gerektirmez. Çünkü Allah bir cisim olmaktan münezzehtir. Allah'ýn gizli-açýk herþeyi iþittiði, Kur'an-ý Kerim'in âyetleriyle sabit olduðu gibi; Hz. Peygamberin hadislerinde de ifade buyurulmuþtur. Nitekim bir hadiste; "Kendinize hâkim ve sahip olun. Siz, saðýr ve gâib olana deðil; iþiten, gören ve çok yakýnda olan Allah'a dua ediyorsunuz" buyurulmuþtur.[4]
Allah Teâlâ'nýn gizli-açýk her þeyi iþitmesini ifade eden semi' (iþitme) sýfatý, mahiyeti ve iþleyiþi bakýmýndan insanlýk tecrübesinin dýþýnda bulunur. Çünkü, Allah'ýn zatýný ve mahiyetini kavramak bakýmýndan da biz insanlarýn durumu aynýdýr. Bu konuda kullara ve bir insanlara düþen görev, Kur'an-ý Kerim'de çeþitli münasebetlerle pek çok yerde zikredilmiþ bulunan ve semi' kelimesiyle ifade edilmiþ olan bir sýfatý olarak Allahu Teâlâ'nýn her þeyi iþittiðine inanmaktýr. Bu sebeple, bu sýfat Ýslam din bilginlerince Allah'a sübûtu zarûrî bulunmuþ ve isbatý için akýldan delil getirmeye bile gerek görülmemiþtir.[5] Allah'ýn semi' sýfatýna sahip olduðu her ne kadar âyet ve hadislerle ispatlanýyor ve baþka delile gerek duyulmuyorsa da, Kelam kitaplarýnda akýldan da deliller getirilmiþtir. Nitekim, yarattýklarýnda bile iþitmenin, iþitmemeye göre bir kemal ve üstünlük taþýdýðý bilinirken; en yüce kemal sahibi olan Allah Teâlâ için bu sýfatý kabul etmek gerektiði ortadadýr. Baþka yönden ilim bir kemâl sýfatýdýr. Ýþitme ise ilmin þartý ve üstünlüðünü açýkça ortaya koyar.[6] Semi iþitme sýfatýdýr. Allah iþitme sýfatýyla muttasýftýr. Allah her þeyi iþitir, en gizli sesler, hareketler O’nun iþitmesinden hariç kalamaz. O’nun iþitip bilmesi, baþkalarýnýn iþitip bilmesi gibi sýnýrlý deðildir. Diðer varlýklar iþitebilmek için kulak, sesi iletenhava ve sese ihtiyaç duyduklarý halde, Allah bunlarýn hiçbirine ihtiyaç duymadan iþitir. Bu gibi þeylere ihtiyaç duymak acizliktir, noksanlýktýr. Allah ise noksanlýklardan uzaktýr. Bu sýfat Kur’an’da genellikle “Basar” sýfatýyla birlikte zikredilmektedir. “Allah iþitici ve görücüdür.” (el-Hacc: 22/75; eþ-Þura: 42/11; en-Nisa: 4/58; el-Ýsra: 17/1)[7]  Allah Teâlâ Zât-ý ilahiyesini, -ilim sýfatýnda da anlatýldýðý gibi- “Her þeyi duyan ve gören” [8] olarak tanýtmýþtýr. O, “Semî'” dir; Hepiþitir. Görmesi ve bilmesi nasýl ki hiç bir engel tanýmazsa, duymasý da öyledir. En gizli ses­ler O'na ayân beyândýr. Peki madem ki zâten sonsuz, sýnýr­sýz, engelsiz ve kuþatýcý bir ilme sahiptir, neden ayrýca duymak ya da görmek gibi sýfatlarý daha vardýr ? Denilirse, bu soru abes olmakla bera­ber þunu demek gerekir: Duymak, duyulacak þeyler için, görmek görü­lecek þeyler için, bilmek ise bi­linecek þeyler için söz konusudur. Kainatta Allah'ýn ya­rattýklarý arasýnda gö­rülmesi, iþitilmesi ve bilinmesi gere­ken farklý þeyler vardýr. Bunlarý ayrý ve farklý duygularla algýlamak in­sanlar ve hayvanlar gibi sonlu, sýnýrlý ve yara­týk varlýklar için müm­kün iken bu sýfatlarýn, sonsuz, sýnýrsýz, eksiksiz olan Allah Teâlâ için var olmamasý düþünüle­mez. [9]
  [1] Cihad Tunç, Þamil Ýslam Ansiklopedisi: 5/405. [2] Metin Yurdagür, Allah'ýn sýfatlarý, Ýstanbul 1984, s. 86. [3] Ýsmail Hakký Ýzmirli, Yeni Ýlmi Kelam, II, Ýstanbul 1339-1343, s. 104, 111-112. [4] Buhari, el-Camiu's-Sahih, Ýstanbul 1315, VIII, 168. [5] Seyyid Þerif Cürcânî, Þerhul Mevâkýf, II, s. 359, Fahreddin er-Razî, Kelâma Giriþ (el-Muhassal), Terc., Hüseyin Atay, Ankara 1978, s: 165. [6] Necip Taylan, Þamil Ýslâm Ansiklopedisi, 5/387. [7] Cengiz Yaðcý, Þamil Ýslam Ansiklopedisi: 1/118. [8] Kur'ân-ý Kerim  4/58, 22/75, 31/28, 40/20, 40/56, 42/11, 58/1, [9] Ferit Aydýn, Ýslam’da Ýnanç Sistemi, Kahraman Yayýnlarý: 225.