a
a- Kur'an'ın Nazmı
ve Te'lifi
Nazm: "Dizme, tertip etme,
sıraya koyma" anlamlarına gelir. Kur'an'ın harf, kelime, ayet ve sureleri o
şekilde tertip edilmiştir ki, daha güzel olsun diye bir tek harfin dahi yerinden
oynatılması mümkün değildir. Asla bir noksanlık ve ziyadelik kabul etmez.
Harflerin kelimelere,
kelimelerin ayetlere, ayetlerin surelere yerleştirilişindeki tertip gibi,
surelerin birbirleri ile irtibatı olarak Kur'an-ı Kerim içine yerleştirilmeleri
de onun i'cazını göstermektedir. Zira Kur'an 22 yılı aşkın bir süre içinde parça
parça nazil olmuştur. Bazen bir tek, bazen de on ayete varıncaya kadar birkaç
ayet birlikte nazil oluyordu. Hz. Peygamber, istikbalde neler olacağını
bilmeden, her ayet veya ayetler nazil olduğunda; "Bu ayetleri, filan filan
ayetlerin bulunduğu sureye koyun." (Tirmizî, Tefsiru'l Kur'an 10) derdi.
Ayetlerin çok değişik sebeplerle, ayrı ayrı yer ve zamanlarda nazil olmasına
rağmen Kur'an'ın bu şekilde te'lif edilerek, vahy tamamlandığında, sureleri ve
ayetleri arasında muazzam bir âhenk ve irtibat bulunan bir eser olarak ortaya
çıkması, mucizeliğinin delillerinden birisi olmaktadır.
Kur'an'ın nazmı, nesir, seci'
ve şiir gibi Arap nazım şekillerinden tamamen farklıdır. Ona kelâm denildiği
halde, kelâm çeşitlerinden olan risale, hitabe, şiir veya seci' diyemeyiz. Belîğ
bir kimse, ayetlerini duyduğu zaman, onunla diğer nazım şekilleri arasındaki
farkı hemen anlar. Allah, "Ona ne önünden, ne ardından (hiçbir suretle) bâtıl
yaklaşamaz. O, hakîm ve hamîd olan Allah'tan indirilmedir." (41/Fussılet,
42) ayetiyle, onun nazım ve te'lifinin, beşerin kullandıklarından olmadığına,
dolayısıyla diğer kitaplar gibi fazlalık ve noksanlık suretiyle
değiştirilemeyeceğine dikkatimizi çekmiştir. Onun yerleştirilmiş olan bir tek
harfi dahi i'cazındandır. Hiç kimse, onun bir kelimesinde buluna herhangi bir
harf için: "Bu harfe burada ihtiyaç yoktu" diyemez. (9)
Kur'an'ın fesâhat ve belâğatı
da, nazmı ile bütünleşen, ondan ayrı düşünülmesi mümkün olmayan bir i'caz
yönüdür.
|
