sel
Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
Ansiklopediler
Sponsorlu Bağlantılar
Secme Konular
· Kur'ân-ı Kerim'de İçkinin Haramlığı ve Yasaklanma Aşaması
· İslâm Kelimesinin Anlamları
· Nâs ve İnsan Kelimelerinin Anlam ve Mâhiyeti
· Allah'ın Kulu, Kulun Allah'ı Sevmesinin Belirtileri
· HAYY-KAYYUM
· Kur’an’da Ruh Sağlığı, Psikolojik Denge ve Huzur
· a- Hudûs Delili
· İnsan İle Diğer Canlılar Arasındaki Farklar
· Hikmetin Kur’andaki Dört Anlamı
· Sâlih İnsan Kimdir?.

Burayada Bak
· Cezâ Tedbiri
· Alimlerin Görüşüne Göre İlham
· Konuyla İlgili Geniş Bilgi Alınabilecek Kaynaklar
· Arbede
· Liânın Şartları
· 7) Yolcuya İhsân
· İkon
· Athene
· Misvak ve Diş Temizliği
· Allah Bazı Kimselere Dost Değildir
· Hatm-i Hâce
· Yediler
· Toprak Mahsullerinin Zekâtı
· Bu İsmi Bilmenin Faydaları
· Nüzul Zamanı

Son Okunanlar
· Esmâu’l-Hüsnâ ile Yüce Allah’ı Övmenin Üslubu
· Tevfîk
· e- Kardeşlerin birbirlerine karşı görevleri
· Nefs Kavramı Çerçevesinde Kur’an’da Kişiliğin Tekâmül Aşamaları
· Diğer Dinlerde İlham
· Allah’tan Başkası ile Yapılan Yeminin Şartları
· En Çok Hoşlandıkları Konu Övülmekti
· Ehl-i Kitab’ın Küfür ve Şirki
· Hadis-i Şeriflere Göre Münafıkların Özellikleri
· c- Haram Malın Verileceği Yer



Kavramlar Ansiklopedisi     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T V Y Z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Esmâu’l-Hüsnâ ile Yüce Allah’ı Övmenin Üslubu

Esmâu
Esmâu’l-Hüsnâ ile Yüce Allah’ı Övmenin Üslubu:
Muhakkak ki Yüce Allah’ı övmek umumidir. Zamir hariç zahir (=isim) olan Esmâu’l-Hüsnâ’sına mudaf (=isim tamlaması) gelmez. Ancak zahir ismin zikredilmesinden sonra zamir gelebilir.
Bunun örneği ise namaz kılan kişinin;
الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ* إِيَّاكَ نَعْبُدُ
“Hamd, alemlerin Rabb’i olan Allah’a mahsustur. O Rahmân ve Rahîm’dir. Din (=ceza) gününün sahibidir. Ancak sana kulluk ederiz”  demesi,  rükuda; {سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيم} “Azîm (=yüce) olan Rabb’imi noksan sıfatlardan tenzîh ederim” demesi secdede; {سُبْحَانَ رَبِّيَ اَلأَعْلَى} “Â’lâ (=en yüce) olan Rabb’imi noksan sıfatlardan tenzîh ederim” demesidir. Bunda, kemâl sıfatların ve yüce na’tların[1] manalarını içermesinden dolayı övgünün Esmâu’l-Hüsnâ ile iç içe olması sırrı vardır.
Yüce Allah bunlarla vasıflandığından dolayı O’nu öven mana üzerine delalet eden zahir ismi getirdi. Zamir ise tek başına böyle bir övgüye delalet etmez. Bundan dolayı, karşı karşıya hitap ile O’nu övmek gerektiği zaman zahir ismi, isim ve sıfatların tamamına delalet eden cemi (çoğul) mimini bitiştirerek getirdi. Rükûdan başını kaldırdığında; {أَلْلَّهُمَّ رَبَّنَا لََكَ الْحَمْد} “Ey Allahım! Ey Rabb’imiz! Hamd, yalnızca sana mahsustur” diyenin sözü buna örnektir. Çoğu zaman, lafzı bu mana üzerine delalet ettiğinden dolayı yüce Allah’ın zikri üzerinde kısaltma yapılır. Bunu iyice düşünmek gerekir. Çünkü bu gerçekten büyük bir inceliktir.
“Allahümme” lafzı ile, övgü ve talebi içeren duanın nasıl sadır olduğunu düşünmek gerekir. Nitekim Rasulullah (s.a.v.) “Seyyidu’l-İstiğfâr” duasında şöyle buyurmuştur: {ألْلَهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لآ إلَهَ إلاَّ أَنْتَ’ خَلَقْتَنيِ وَ أَنَا عَبْدُكَ}
“Ey Allahım! Sen benim Rabb’imsin. Senden başka ilâh yoktur. Beni Sen yarattın. Ben Senin kulunum”[2]
Ve mücerret duanın Rabb lafzı ile sadır olarak nasıl geldiğini düşünmek gerekir. Bunun misali de müminlerin şu sözleridir {رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا}
“Ey Rabb’imiz! Günahlarımızı bağışla” (Âl-i İmrân,
3/193.) {رَبَّنَا ظَلَمْنا أَنفُسَنَا} “Ey Rabb’imiz! Biz kendimize zulmettik” (A’râf,
7/23.) {رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي} “Rabb’im, ben nefsime zulmettim, beni bağışla!” (Kasas,
28/16.)  {رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ}
“Ey Rabb’im! Ben senden hakkında bilgim olmayan şeyi istemekten sana sığınırım” (Hûd,
11/47.)
Nebî (s.a.v.) iki secde arsında şöyle diyordu: {رَبِّ اغْفِرْ لِي
رَبِّ اغْفِرْ لِي } “Ey Rabb’im! Beni bağışla. “Ey Rabb’im! Beni bağışla”[3]
Bunun sırrı; yüce Allah’ın kudretini, ihsânını, kulunu terbiye etmesini ve kulunun işini yoluna koymasını kapsayan  bir Rubûbiyyetinin olmasının istenmesi ve O’nun yüce sıfatlarını ve Esmâu’l-Hüsnâyı gerektiren isbâtı içeren Uluhiyyeti ile övülen olmasıdır. Kur’â’nın yoluna uyan kimse ona bu kitapta zikrettiğimiz şekilde misalleri bulur.
Duaya gelince; dua hakkında birçok misaller zikrettik. Duanın Kur’ânda vaki olduğu yerlerde hep Rabb ismi öne geçerek gelmiştir. Senâya (övgüye) gelince, onun vaki olduğu yerlerde de Esmâu’l-Hüsnâ öne geçmiştir. Öne geçen isimlerin en yücesi ise Allah (c.c.)’ın ismi celali olan “Allah” lafzıdır. Örnekler: “Hamd, Allah’a mahsustur” (Fâtiha, 1/2.) “Arş’ın Rabb’i olan Allah, onların vasfetmekte oldukları şeylerden (bütün noksanlıklardan) beridir, münezzehtir” (Enbiyâ, 21/22.) “Senin güç ve kuvvet sahibi Rabb’in, onların yakıştırdıkları vasıflardan münezzeh ve yücedir” (Sâffât, 37/180.) “Göklerde ve yerde bulunan her şey Allah’ı tesbih etmektedir. O, Azîzdir, Hâkimdir” (Hadîd, 57/1.) “Alemlerin Rabb’i olan Allah Yüce’dir” (A’râf, 7/54.) “Yaratanların en güzeli olan Allah ne yücedir!” (Mü’minûn,23/14.) “Furkân’ı alemlere bir uyarıcı olsun diye, kuluna indiren (Allah) ne yücedir!” (Furkân, 25/1.) Ve diğer örneklerde böyledir. Mesîh’in duasında şöyle gelmiştir: “Meryem oğlu İsa şöyle yalvardı: “Ey Allahım, Ey Rabb’imiz, bizim üzerimize gökten bir sofra indir” (Mâide,
5/114.)
Dua ve senâ, Kur’ân’da bu şeklin dışında gelmediği halde bunu talep eden ve bu konu hakkında tembihte bulunan kimseyi görmedim. Bu âyeti kerîmede Hz. İsa (a.s.)’ın Rabb’ini tanımasının ve O’na ta’zîm etmesinin mükemmelliğine işaret eden harikulade bir sır vardır. Çünkü O’nun bu talebi kavminin şu sorusunun hemen arkasından gelmiştir: “Hani havârîler ‘Ey Meryem oğlu İsa, Rabb’in bize gökten, donatılmış bir sofra indirebilir mi?’ demişlerdi. O, ‘İman etmiş kimseler iseniz Allah’tan korkun’ cevabını vermişti” (Mâide, 5/112.) ve hemen onları Allah hakkında korkutmuş, O’ndan böyle bir şeyin istenmesinin uygun olmadığını ve imanın kendisine engel olduğunu onlara bildirmiştir. Ama onlar bu talepte ısrar edince Hz. İsa (a.s.), dualarına icabet olunmadığı taktirde  kalplerine şüphenin girmesinden korkarak duasına isimlerinin ve sıfatlarının tamamı ile yüce Allah’ı övmeye delalet eden “Allahümme” ismi ile başladı. Bunun kapsamında O’nun tasavvuru, Rabb’inin isimlerini öven, hamd eden ve zikreden kimse gibi O’nu isimleriyle öven kimse olmasıdır.
Bu duadan ve bu haceti gidermekten maksat ancak onun, Rabb’ini bu isimlerle övmesi, yüceltmesi, nimetlerini hatırlaması, kudretinin ve rubûbiyyetinin delillerini ortaya koymasıdır. Bu O’nun resulünün doğruluğuna delil olur. Ve bunun ile imanın artması hasıl olur. Yüce Allah’ı övmek, kendisiyle birlikte duanın güzel olduğu bir iştir. Duada senâ etmek aczi ortaya koymak gibidir. Makam, dua ve senâ makamı olunca iki isim getirdi; birincisi, kendisiyle yüce Allah’ın senâ edildiği “Allah” ismi celâlidir. İkincisi, kendisiyle dua edilen ve istenilen “Rabb” ismidir. Bu harikulade sırda iyice düşünmek gerekir. Ve kişinin idraki bundan uzaklaşmamalıdır. Çünkü Yüce Allah Kitabı hakkındaki bu anlayışı dilediğine verir. Hamd ancak O’nadır.[4]   [1]      Sıfat ile na’t arasındaki fark, daha sonra müellif tarafından açıklanacaktır. (ç) [2]      Buhârî, Deavât 15; Tirmîzî, Deavât 15 ( 3393); Ebû Dâvud, Edeb 101; İbn Mâce, Dua 14; Ahmed b. Hanbel, 4/122, 125, 6/356   [3]      Ebû Dâvud, Salat (874); İbni Mâce, İkâme  (897); Hâkim, Müstedrek, 1/213.     [4]      Bedâiu’l-Fevâid, 2/194-195.


Son takip: 19.09.2020 - 03:25
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:



· İktisad; Harcamada Orta Yol · İnfakın Fayda ve Hikmetleri · Kur'an'da Kalp. · f- Nazarlık, Nal, Muska vb. Kullanmak · İslâm’ın, Önceki Peygamberlerin Şeriatlarıyla İlişkisi · * Dağa Çekilmek · Hz. İsa’nın Ataları · Konuyla İlgili Geniş Bilgi Alınabilecek Kaynaklar · Alimlerin Görüşüne Göre İlham · b2- İnsanların Hakkını İhlâl · Yaratılışa İnanan, Yeniden Yaratılmaya da İman Eder · 2- Zenginin Verdiği Fâiz · Itk (Âzât) · Hz. İsa’nın Muhakeme Edilmesi, Çarmıha Gerilmesi ve Yeniden Dirilmesiyle İlgili Çelişkiler · Hayır ve Şer Allah'tandır · 8- Köle Çocuğu Olmak · Cemrelerin (Taşlama) Yeri · Giyecek ve Süslenmede Haramlar a- Giyinmekten Maksat · 15- Cimrilik Artar · Murâbıt
· GİRİŞ · AF-AFV · AĞLAMAK-GÖZYAŞI · AHİD · ÂHİRETE İMAN · ÂİLE VE EŞLERİN GEÇİMİ · AKIL · ALLAH (C.C.) · ANA BABAYA İHSAN · ARZ VE SEM · ATALAR YOLU · ÂYET · ÂYETܒL-KÜRSÎ · AZİM VE TEVEKKÜL · BAKARA VE İCL (SIĞIR VE BUZAĞI) · BÂTIL · BELA-İMTİHAN · BESMELE · BUHL/CİMRİLİK · CÂHİLİYYE · CEHENNEM · CENNET · CİHAD · Dalalet · DİN · DİN GÜNÜ · DUA · DÜNYA · DÜNYA HAYATI · DÜŞMANLIK · ECEL · EHL-İ KİTAP · EMÂNET · EMR-İ Bİ’L-MA’RÛF VE NEHY-İ ANİ’L-MÜNKER · ENDÂD · ENSÂRULLAH (ALLAH YOLUNUN YARDIMCILARI) · Esmau'l-Husna · ESMAULLAHİ'L-HUSNA · FAİZ · FAKİRLİK-ZENGİNLİK · Felah · FESAD · FETİH · FISK VE FÂSIK · FİTNE · FUHUŞ VE ZİN · GÂLİBİYET (ALLAH’IN YARDIMI VE ZAFER) · GAYB · GAZAP · GÜNAH · GÜZEL SÖZ · HAC · HAK-BÂTIL · HAKK · HAKKA BÂTILI KARIŞTIRMAK VE HAKKI GİZLEMEK · HALİFE-HİLÂFET · HALK (YARATMA) · HAMD · HARAM-HELÂL · HASENE-GÜZELLİK · HASTALIK · HAYIR-ŞER · HELÂK · HESAP · HEV · HİCRET · HİDÂYET · HİKMET · HİLÂFET-İMAMET · HIRSIZLIK · HÜKM-HÂKİMİYET · HÜZÜN-ÜZÜNTÜ · İbadet · İBLİS · İÇKİ VE KUMAR · İFSAD-İSLAH · İFTİR · İHLÂS · İHSAN-MUHSİN · İHTİLAF · İKRÂH · İLİM · İMAM · İMAN-MUMİN · İNCİL · İNFÂK · İNKÂR · İNSAN · İNSANLARA İYİLİĞİ EMREDİP KENDİNİ UNUTMAK · İNZÂR · İRTİDÂD-MÜRTED · İSLAMIN HAREKET METODU · İSLÂM-MÜSLÜMAN · İSRÂF · İSRAİL OĞULLARI · İSTİANE · İSTİÂZE · İSTİĞÂSE . · İSTİĞFAR · İSTİKAMET · İSTİKBÂR-MÜSTEKBİR · İSYAN-İTAAT · İTİKAF · İZZET-ZİLLET · KADIN · KÂFİR · KALB · KALP VE KALBİN MÜHÜRLENMESİ · KAN DÖKMEK · KARZ-I HASEN · KISAS · KITÂL-SAVAŞ · KİTAB-KUR'AN · KİTAPLARA İMAN · KIYÂMET · KÖLE-KÖLELİK · KORKU · KÜFÜR · KÜFÜR ÖNDERLERİ · LÂNET · MAĞFİRET · MAL-MÜLK VE MÂLİK · MÂSİYET · MEKR-TUZAK · MELEK-MELEKLERE İMAN · MESCİD · MESH (“AŞAĞILIK MAYMUNLAR OLUN!”) · MEYDAN  OKUMA  (KUR'AN'IN  İ'CÂZI) · MİLLET · MÎRÂS · MUHKEM VE MÜTEŞÂBİH ÂYETLER · MÜNAFIK-MÜNAFIKLAR · NAMAZ · NASARA-HRİSTİYANLIK · NEBİ-RASUL · NEFS · NESH · NİFAK-MÜNAFIK · NİKÂH VE TALÂK · NİSYÂN-UNUTMA · NÛR · ÖLÜM · ORUÇ · PEYGAMBER-PEYGAMBERLİK · PUT VE PUTA TAPMA · RABB · RİBAT-RABITA-MURÂBATA YAPMAK · RİYA · RIZIK · RUH · RUKÛ · SABİÎLER · SABIR · SÂLİH AMEL · SECDE · ŞEFÂAT · ŞEHİD · ŞERİAT · SEVGİ · ŞEYTAN · ŞİARLAR · SIDK/DOĞRULUK · SİHİR-BÜYÜ · SIRÂT-I MÜSTAKÎM . · ŞİRK · ŞÜKÜR · ŞÛR (İSTİŞÂRE/DANIŞMA) · SU VE YAĞMUR · TAAT · TAĞUT · TAHÂRET-TEMİZLİK · TAHRİF · TAKİYYE · Taklid · Takva · TÖVBE · TEVEKKÜL · TEVESSÜL-VESİLE · TEVHİD · TE’VİL VE TEFSİR · TEVRAT · TİCÂRET · TUĞYÂN · ÜLܒL-EMR · ÜMMET · VAHDET · VASİYET · VELÎ · YEME-İÇME · YEMİN · YÜSR-KOLAYLIK · ZALİM · ZEKÂT · ZİKİR · ZULÜM

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber